Delhi is een stad in India. Samen met onder andere de Indiase hoofdstad New Delhi, vormt het gelijknamige territorium Delhi. De stad heeft een inwonersaantal van 9.817.439 (2001) en de gehele agglomeratie 12.791.458 (2001). Dat maakt het na Bombay de op één grootste stad van India. Delhi is een industriestad, verkeersknooppunt, een cultureel centrum met universiteiten, theaters, musea, galerieën en historische bouwwerken uit de Mogoeltijd. Delhi was van 1912 tot 1931 de hoofdstad van Brits-Indië, waarna het die eer moest afstaan aan New Delhi
Geschiedenis
Delhi is traditioneel gezien de plaats waar Indraprastha zich bevond, de hoofdstad van de Pandavas in het Indiase epos Mahabharata. Tot aan het begin van de negentiende eeuw bevond zich het dorp Indarpat in Delhi.
Opgravingen hebben scherven van grijs geschilderde waren boven aarde gebracht (circa 1000 v.Chr.) die door sommige archeologen worden geassocieerd met de tijd van de Mahabharata, maar er zijn geen samenhangende sporen van nederzettingen gevonden.
De eerste architectonische relikwieën stammen uit de Maurya periode (circa 300 v.Chr.); vanaf dat moment kent het gebied onafgebroken nederzettingen. In 1966 werd er vlakbij Srinivaspuri een inscriptie ontdekt van de Maurya Koning Ashoka (273-236 v.Chr.).
In de Prithvirajaraso wordt de Rajput Anangpal genoemd als de stichter van Delhi. Hij zou de Lal-Kot hebben gebouwd en tevens de IJzeren Pilaar naar de stad hebben gebracht. De Rajputperiode wordt gedateerd tussen 900 en 1200. De naam Dhilli of Dhillika verschijnt voor het eerst op een inscriptie uit 1170 uit Udaipur. Na 1206 werd Delhi de hoofdstad van het Sultanaat van Delhi. Aangenomen wordt dat de recente stad uit zeven opeenvolgende steden bestaat, waarvan sommige overblijfselen nog steeds aan de oppervlakte gezien kunnen worden:
1. het fort Qila Rai Pithora, gebouwd door Qutb-ud-din Aibak, nabij de oudste Rajput-nederzetting in Lal-Ko.
2. Siri, gebouwd door Muhammad Khilji in 1303.
3. Tughluqabad, gebouwd door Ghiyazudin Tughluq (1321-1325).
4. Jahanpanah, gebouwd door Muhammad bin Tuqhluq (1325-1351).
5. Kotla Firoz Shah, gebouwd door Firuz Shah Tughluq (1351-1388).
6. Purana Qila, gebouwd door Sher Shah Suri en Dinpanah, gebouwd door Humayun. Beide in hetzelfde gebied nabij de vermoedelijke plek van de legendarische Indraprastha (1538-1545).
7. Shahjahanabad, gebouwd door Shah Jahan van 1638 tot 1649, die de Lal Qila (= Rood fort) en de winkelstraten van Chandni Chowk bevat.
In het midden van de zeventiende eeuw bouwde de Mogoelkeizer Shah Jahan (1628-1658) de stad die nog steeds soms zijn naam draagt (Shahjahanabad), de zevende stad van Delhi, die bekend staat als de oude stad of Oud Delhi. Deze stad herbergt veel architectonische bezienswaardigheden; in het bijzonder het Rode Fort van Lal Qila. De oude stad fungeerde vanaf 1648 als de hoofdstad van het Mogoelrijk, toen Shah Jahan de hoofdstad verplaatste vanuit Agra. Aurangzeb (1658-1707) kroonde in 1658 zichzelf tot keizer in de Shalinar garden ('Aizzabad-Bagh) in Delhi, een tweede kroning vond plaats in 1659.
Delhi kwam onder Britse heerschappij in 1857, na de Sepoy-opstand en nadat Bahadur Shah Zafar II was verbannen naar Rangoon. Het was de hoofdstad van Brits-Indië tussen 1912 en 1931, hiervoor was dat Calcutta, hierna het aangrenzende New Delhi. Tijdens een grootschalige herbouw zijn delen van de oude stad afgebroken om plaats te maken voor het koloniale New Delhi.
Belangrijke bezienswaardigheden
• De Qutub Minar : Dit is oorspronkelijk een Rajput stambha gebouwd in de 7de eeuw. Door de Mogoels verbouwd tot minaret. een toren uit 1206 van vijf verdiepingen hoog, gebouwd ter ere van de overwinning van de Mogoels op de Hindoes.
• De Jama Masjid Moskee: Dit is de grootste moskee van India
• Het Rode Fort van Lal Qila: Rode zandstenen muren van 33 meter hoog met een lengte van 2 km
• Akshardham Een tempelcomplex, geopend in 2005.
Bestuur en indeling
De gemeente Delhi wordt bestuurd door de Municipal Corporation of Delhi (MCD). De gemeente ligt verspreid over alle negen districten van het Nationaal Hoofdstedelijk Territorium van Delhi. De bevolking van de gemeente is als volgt over deze districten verspreid (inwoners census 2001):
• Noordwest (1.849.822)
• West (1.743.980)
• Zuid (1.626.292)
• Zuidwest (1.196.074)
• Oost (1.100.680)
• Noordoost (995.432)
• Noord (650.719)
• Centraal (640.515)
• New Delhi (13.925)
In deze districten zijn verder ook steden en andere plaatsen te vinden die niet onder de gemeente Delhi vallen. Het Nationaal Hoofdstedelijk Territorium van Delhi herbergt naast de gemeente Delhi ook nog twee andere gemeentes, die van New Delhi (New Delhi Municipal Council (NDMC)) en Delhi Cantonment (Delhi Cantonment Board). Plaatsen met meer dan 100.000 inwoners (2001) die buiten deze drie gemeenten vallen zijn; Bhalswa Jahangir Pur, Kirari Suleman Nagar, Sultan Pur Majra, Karawal Nagar, Dallo Pura, Nangloi Jat en Deoli.
Daarnaast zijn er vier grote satellietsteden die buiten het Nationaal Hoofdstedelijk Territorium van Delhi vallen; Gurgaon en Faridabad in de staat Haryana, en NOIDA en Ghaziabad in de staat Uttar Pradesh.
Economie
Delhi is een van de grootste economieën van India, ondanks dat het kleiner is qua inwonersaantal dan Bombay. Dit komt hoofdzakelijk omdat het inkomen per hoofd van de bevolking hier veel hoger is dan in andere steden. Sinds de jaren negentig is het de belangrijkste plek in India voor directe buitenlandse investeringen. Vele multinationals hebben hun hoofdkantoren in Delhi of aangrenzende steden.
Verkeer
Delhi is een nationaal en internationaal verkeersknooppunt met autosnelwegen, busterminals, spoorbanen, een metro en twee vliegvelden.
Er is in 2002 begonnen met het aanleggen van een metro, die door het gehele stedelijke gebied van Delhi en New Delhi zal rijden. De verwachting is dat de metro klaar zal zijn in 2022.
De internationale vluchten vertrekken en landen 23 kilometer ten zuidwesten van het stadscentrum op en vanaf "Indira Gandhi International Airport". De nationale vluchten vertrekken en landen op en vanaf het 15 kilometer ten zuidwesten van de stad gelegen "Domestic Airport".
Bron: Wikipedia